Begin bij de vraag van de kijker
Voordat je schrijft, maak je één zin af: na deze animatie begrijpt de kijker… Maak dat antwoord zo concreet mogelijk. “Ons beleid” is nog een onderwerp. “Waar je terechtkunt als je wilt meedenken over je buurt” is een vraag waarop je een verhaal kunt bouwen.
Schrijf ook op wie er kijkt en wat diegene al weet. Voor een nieuwe medewerker moet je misschien een begrip uitleggen dat voor het projectteam vanzelfsprekend is. Die kennis mag je niet ongemerkt overslaan.
Voorbeeldscript voor een whiteboard animatie
Neem een gemeentelijk plan voor de buurt. Hoe vertaal je zo’n beleidszin naar een voice-over en tekeningen die samen hetzelfde verhaal vertellen? Hieronder een bedacht voorbeeld.
De brontekst bevat drie belangrijke zaken: inwoners kunnen meedenken, dat gebeurt vroeg in het proces en het gesprek gaat over plannen voor hun buurt. Die inhoud willen we bewaren. De formulering mag eenvoudiger.
Fictief voorbeeld · brontekst
De gemeente faciliteert vroegtijdige bewonersparticipatie bij de totstandkoming van plannen voor de openbare ruimte, met als doel lokale kennis en behoeften in het proces te betrekken.
Een mogelijke vertaling naar tekst en beeld
Voice-over Er komen plannen voor jouw buurt.
Beeldsuggestie Een hand tekent een eenvoudig straatje met een paar huizen. Het straatje is herkenbaar zodra de stem “jouw buurt” zegt. Daarna blijft het even staan.
Voice-over Maar jij kent die buurt van dichtbij. Wat gaat er goed? En wat kan beter?
Beeldsuggestie Bij het straatje tekent de hand een bewoner. Tijdens de twee vragen voegt de hand een vinkje en een vraagteken toe.
Voice-over Daarom bespreken we de ideeën met bewoners, voordat het plan vaststaat.
Beeldsuggestie De hand tekent een grote ronde tafel met daarop een vel papier met een kaart van de buurt of gemeente. Rondom de tafel staan veel mensen die zich over de kaart buigen, plekken aanwijzen en ideeën toevoegen of met elkaar bespreken.
Laat de tekening versterken wat de stem vertelt
Vaak wordt gedacht dat je meer informatie in een kort filmpje kwijt kunt door de stem het ene te laten vertellen en het beeld ondertussen iets anders te laten zien. Wij kiezen bij whiteboard animatie juist voor het tegenovergestelde. Niet zoveel mogelijk tegelijk vertellen, maar zorgen dat wat je vertelt ook echt aankomt. De tekening moet de stem versterken, niet ermee concurreren.
Bij whiteboard animatie horen tekst en beeld bij elkaar. Vertelt de voice-over over de buurt, dan zie je de buurt ontstaan. Gaat het over samen ideeën bespreken, dan wordt dat gesprek getekend. Zo kijkt en luistert de kijker naar hetzelfde verhaal, op hetzelfde moment.
Een tekening kan de gesproken uitleg aanvullen met herkenbare voorbeelden, herkenbare situaties of een duidelijk verband. Maar laat het beeld niet alvast een ander onderwerp vertellen terwijl de stem nog bij de vorige stap is. Dan moet de kijker twee verhalen tegelijk volgen.
Je hoeft ook niet ieder woord apart te tekenen. Kies per stukje tekst één duidelijke illustratie en bouw die op in het ritme van de voice-over. In het voorbeeld blijven de huizen staan terwijl de bewoner en de tekens erbij komen. Zo krijgt de bestaande tekening steeds meer betekenis.
Schrijf voor een stem, niet voor een rapport
Lees de tekst hardop. Waar struikel je, waar raak je de draad kwijt en waar heb je adem nodig? Lange bijzinnen, afkortingen en zelfstandige naamwoorden kun je vaak vervangen door een persoon die iets doet.
Een voorbeeld: “de implementatie van de werkwijze vindt gefaseerd plaats” wordt begrijpelijker als je kunt zeggen wie wanneer begint. Als die informatie nog ontbreekt, is dat geen schrijfprobleem maar een inhoudelijke vraag die eerst beantwoord moet worden.
Geef iedere tekening tijd
Een hand heeft tijd nodig om een illustratie in te tekenen. Daarom schrijven we niet alleen op wát er in beeld komt, maar ook wanneer de belangrijkste onderdelen herkenbaar moeten zijn. We stemmen de tekenvolgorde en tekensnelheid af op de voice-over, met ruimte om het resultaat te bekijken.
Een zin kan kort zijn en toch veel tekenwerk vragen. “We werken samen met scholen, zorgverleners, ondernemers en bewoners” noemt vier groepen. Vier uitgebreide scènes passen niet zomaar in die ene zin. Kies bijvoorbeeld één eenvoudige groepsillustratie, verminder het detail of geef de uitleg meer tijd.
Bij de ronde tafel uit het voorbeeld bouwen we de illustratie op rond de kaart en de mensen die samen overleggen. We bepalen de tekenvolgorde en timing met de ingesproken tekst erbij, zodat het beeld de uitleg op het juiste moment versterkt.
Kijk dus niet alleen naar het aantal woorden om te bepalen hoeveel tijd een whiteboard animatie nodig heeft. De kijker moet de tekening kunnen volgen én de uitleg kunnen begrijpen. Soms is een pauze beter dan nog een zin. Soms verdient een tweede onderwerp een eigen filmpje.
Hoe lever je een script of briefing aan?
Een eenvoudig document met de gesproken tekst en daarnaast eventuele beeldsuggesties is voldoende. Vermeld de doelgroep, het doel, de gewenste toon en inhoud die echt niet mag ontbreken. Verzamel feedback van collega’s bij voorkeur in één versie.
Je hoeft dit niet allemaal zelf uit te werken. Je kunt bij ons beginnen met een eerste idee, presentatie of beleidsdocument. Heb je al een compleet script? Dan kijken we mee of tekst, beelden en timing samen een duidelijke whiteboard animatie kunnen worden.
Checklist: is je script klaar om te tekenen?
- Klopt de inhoud en is duidelijk wat de kijker na afloop moet begrijpen?
- Leest de voice-overtekst prettig als je hem hardop uitspreekt?
- Versterken de beeldsuggesties wat de stem op dat moment vertelt?
- Is er voldoende tijd om de illustraties in te tekenen én te bekijken?